Gerrit ten Broeke in Bangladesh

Dutch-English version

Volgens de statistieken zou het regenseizoen op zijn einde moeten gaan lopen maar we zitten nog regelmatig flink in de regen. In de Ganges staat spectaculair veel water, om naar Dhaka te reizen heb je 2 routes, de zuid westelijke Mawa,een lange oversteek ( 1,5-2 uur ) en een meer noord westelijke korte van 50 minuten. Voor de oversteek hebt 2 mogelijkheden: grote veerboten waar auto’s, bussen en vrachtauto’s op gaan en boten voor alleen personen vervoer de zgn “launches “, kleine boten met veel mensen er op. Bij rustig water is dat geen probleem maar nu was het toch wel wat anders, de launches ploegen zich door de golven en schommelen gevaarlijk. Er zijn maar 2 reddingsboeien aan boord. Ze varen eerst een halve km stroomopwaarts langs de oever en laten zich met vol vermogen tegen de stroom in “afdrijven” naar de overkant. Het bezoek van Jan, Agnes en Peter uit Nederland was erg gezellig en geslaagd, ze logeerden bij een boerengezin en hebben genoten van het leven op het platteland. Dit soort agro toerisme is zeker kansrijk als nieuwe bron van inkomsten hier. Augustus is de kommermaand, grote hoeveelheden worden aangevoerd , verhandeld en naar Dhaka getransporteerd. Helaas zijn de prijzen laag, tussen de 3 tot 12 cent/kg. Het seizoen is nu bijna afgelopen, eind september komt de volgende groente vloedgolf: tomaten ! Een paar dagen geleden hadden we 2 Nederlanders op bezoek, Sander Hanenberg , fundraiser van VSO Nederland en fotograaf Oscar. Ze hebben onze projecten bezocht en mooie verhalen gehoord. In november komt het VSO blad “Life Changing Stories” met een special over Bangladesh. Op 13 september reis ik samen met mijn collega’s Niels van den Berge en Robin Ward naar Brussel voor een 3 daagse conferentie van EUaid volunteers, interessant en een mooie kans om weer een paar dagen thuis te zijn, ik reis 21 september weer terug. Ik sluit af met een mooie foto, zo fietste ik laatst naar huis vanuit Chardakatia, een dorp zonder elektriciteit, 10 km landinwaarts , ik heb genoten.

According to statistics rainy season would have been finished almost but still we get a lot of rain. The water level in the Ganges is spectacular high. If we travel to Dhaka we can choose from 2 routes to cross the river by boat : south west Mawa crossing 1,5-2 hours or a route more north west, 50 minutes. For boats there are 2 possibilities: big ferries for cars, busses and trucks and the small boats for only people, the so called “launches “. In quiet water no problem but in rainy season not very safe, the boats are plowing through the waves and rocking back and forth, there are only 2 life buoys on board. First they are sailing 0,5 km streamup and after that they let themselves “drift” streamdown at full power to the other side of the river.The visit of Jan, Agnes en Peter , friends from the Netherlands, was very nice and successful, they stayed in a farmers family and enjoyed the country life. Agrotourism will be really an opportunity for new livelihood here. August has been the month of cucumbers, big amounts are harvested, sold and transported to Dhaka. Unfortunately he prices are low, from 3-12 eurocent/kg. End of September we are expecting the next big wave of vegetables: tomatoes ! Last week 2 Dutchmen visted us, Sander Hanenberg , fundraiser from VSO Netherlands and Oscar , photographer. They visited our projects and listened to good stories. They compose for VSO magazine “Life Changing Stories” a special edition about Bangladesh in November 13 September I wil travel to Brussels together with my colleguas Niels van den Berge and Robin Ward, to visit a 3 days conference of EUaid volunteers, interesting and a nice opportunity to visit my family, I will return 21 september. I am going to finish this story with a nice photo taken during an evening bike ride back from the village Chardakatia, 8 km landin , a village without electricity, I enjoyed.

Photos

Dutch-English version.                                                                                                             Het is Bijna einde Ramadan, nog en week, de kledingwinkels liggen vol met feestelijke jurken, broeken en shirts, goede tijden voor de winkeliers van luxe artikelen.De moslims, als ze tenminste een baan hebben, ontvangen hun 13 e maand. De hindoes krijgen hun bonus in oktober tijdens het grote feest van Durka Puja. Mooie taferelen, als je aan het eind van de dag bij zonsondergang de azan hoort, het gezang van de Iman en de iftar begint. De mensen zitten bij elkaar in hun winkels of werkplaatsen drinken water, eten “muri “ ( gepofte rijst met kruiden ) en zoetigheid. We hebben onze eerste musroom snacks verkocht tijdens de iftar, in samenwerking met een lokale snack bereider. Hij heeft 2 soorten snacks gemaakt: pure oesterzwam gepaneerd in linzen saus gebakken in olie, en een variant waarin de paddenstoel in een pittige aardappel puree is verwerkt, ook weer gepaneerd in linzen saus en gefrituurd. Er was veel belangstelling, binnen 2 uren waren we uitverkocht. We hebben folders laten drukken met aantrekkelijke recepten en flink geflyerd.                                                                                                                                                     Ook zijn we gestart met ons aardbeien teelt project, een professor van Rajshahi University  heeft een workshop gegeven voor in totaal 15 deelnemers, vnl. Youth Club leden. Na afloop kreeg iedereen 15 planten mee naar huis om zijn eigen kwekerij te beginnen. Voordat we hier de eerste aardbeien zullen oogsten moeten we even geduld hebben, eind december begin januari. Vanmiddag komen mijn Nederlandse vrienden Jan en Agnes  met hun zoon Peter op bezoek. Ze zijn op vakantie in India en reizen via Calcutta naar Chitalmari, zo’n 250 km, Ze blijven 5 dagen en willen vooral de lokale sfeer op platteland beleven. Ik kijk er naar uit.

Ramadan will be almost finished, still one week. The garment shops are full with party dresses, colourful trousers and shirts, good period for shopkeepers with luxary goods.The Muslims, if they have a job, receive their thirteenth month, the Hindus receive their bonus in October during the big festival Durga Puja. Nice sceneries , at the end of the day at sunset, you hear the azan, iman’s prayer, and the iftar starts.People are gathering ,drinking water , eating “muri” ( puffed rice with spices ) and sweets. We sold our first mushroom snacks at iftar, in cooperation with a local snack producer. He made 2 kinds of tasty snacks, the first one , mushroom dipped in lentil sause and fried in oil, the second he made was mushroom covered with a spicy potato dough , dipped in lentil sause again and fried in oil. Lot of people were interested,within  2 hours sold out. We printed and distributed  colorful leaflets with attractive receipes. We also started with our strawberry project, a professor of Rajshahi University conducted a workshop vor 15 people mainly Youth Club members. Before going home they received 15 young plants to start their own nursery. The cultivation will take some time, the first strawberries will be  harvested in December-January. This afternoon my Dutch friends Jan and Agnes with their son Peter will visit me for 5 days. They  are on holiday in India and travel via Calcutta to Chitalmari, about 250 km. They like to experience daily life in country side, they definitively will enjoy, I look forward to welcome them here.

Dutch-English version

Al 4 weken niet meer geschreven. Erg drukke tijd, de oesterzwammen schuur van Shankar , de teler, in het dorp Umajhuri , is nu klaar en vorige week hebben we de eerste batch, substraatzakken er in gezet. Mooi om te zien hoe serieus hij met zijn nieuwe job bezig is. Ook de buurt leeft mee en stak de handen uit de mouwen. Nu druk bezig met de marketing: folders maken met lekkere recepten en uitdelen, bij restaurants en winkels op bezoek, verkoopkanaal van Renaissance inschakelen, met luidspreker reclame maken etc. We hebben een groep enthousiaste mensen ingeschakeld, het Mushroom Promotion Team, de meesten zijn leden van de plaatselijke jeugdclub. De oogst zal volgende week gaan beginnen, dan wordt het hectisch: snijden, wegen, verpakken, distribueren. Wat we niet direct kunnen verkopen wordt gedroogd om het langer houdbaar te maken. Iets heel anders wat hier speelt is het gebrek aan jonge piepkleine garnalen, de z.g. post larvea. De kwekerijen kunnen nauwelijks leveren, te weinig aanwas door ziektes. Als alternatief wordt er nu door de boeren veel tilapia ingekochte, snelle groeier, 3 maanden, met een redelijke verkoopprijs. Renaissance weet soms toch een partij jonge garnalen op de kop te tikken, dat levert veel blije klanten op. Het weer is regenachtig, weliswaar is de temperatuur iets gezakt, schommelt overdag tussen de 30 en 35 gr C, s nachts wordt het niet kouder dan 28. Maar waar je nu veel last van hebt is de hoge luchtvochtigheid: boven de 95 %. Je kleren kun je na een uur dragen al uitwringen en zonder ventilator is het leven bijna onmogelijk. Dit is typisch voor juli en augustus, daarna wordt de regen minder en neemt de luchtvochtigheid af. In mijn vrije tijd loop ik in mijn” lungi ”, de Bengaalse rok, heerlijk. Ik geniet nog steeds hier, van mijn werk maar ook van de natuur en de mensen. Ik sta ‘s morgens altijd om 6.00 uur op, meestal ga ik dan een ½ uurtje hardlopen met mijn collega Sattya. Ons kantoor heeft een groot plat dak, daar kun je ‘s morgens van alles zien: de buurman die de koe uitlaat in een onderwater gelopen weide, een vrouw die witte waterlelies plukt, ze verkoopt de stengels als groente op de markt en een boer die zijn koe met veel zorg wast en lekker afkoelt. Het is groot voorrecht om hier te mogen werken en van al dit dagelijkse moois te genieten.

Not written for almost 4 weeks. Very busy time, the construction of the mushroom farm from farmer Shankar in Umajhuri  has been finished and last week we moved in  the first batch of substrate bags. Nice to see how serious he is doing his new job. All the neighbors are involved and very helpful. Now we are very busy with the marketing: producing and distributing leaflets with tasty  recipes, visiting restaurants and shops, involve salesmen from Renaissance, promotion by loudspeaker van etc. We created  a group of enthusiastic  people, the Mushroom Promotion Team, most of them are member of the local youth club. Harvesting will be  started next week, a hectic period: cutting, weighing, packing and distributing. If this will be too much for direct selling  we will dry it to extend the shelf life.  Something going in here is a lack of availability of super small young shrimps, so called post larvae.  The hatcheries are hardly  able to deliver because of diseases. Alternatively  the farmers buy tilapia, fast grower, 3 months and reasonable market price. Renaissance sometimes buys a big batch post larvae and makes the farmers happy. The weather is rainy, although the temperature has been lowered slightly, during daytime 30-34 degrees. and in the night 28 .The biggest problem is the humidity, above 95  %.  After one hour wearing your clothes you can wring out  them and without air fan life is hardly impossible. This is typical for July and August, in September it will be less rainy and the humidity will be lower. In my free time I wear my ” lungi ”, the Bengal skirt, lovely. I still enjoy my stay here, my work , the nature and the people. I always wake up at 6 in the morning and most of the time I run with my colleague Sattay half an hour. Our office has a flat roof, in the morning there is always a lot to observe: my neighbor grazing his cow in the flooded meadow, a woman picking  water lilies, she sells on the market the long stems as a vegetable, a farmers caring his cow by washing and cooling down. I feel really privileged to do my job here and to enjoy all these wonderful common issues.

Dutch-English:
Woensdag zijn we teruggereisd naar Dhaka voor een paar vergaderingen maar vooral voor de jaarlijkse VSO Bangladesh conferentie die maandag begint en waar alle volunteers naar toe komen en naar uitkijken. Tijdens onze busreis passeerden we in Savar de ramplocatie van de ingestorte kleding fabriek, de teller staat nu op 1128 doden, onvoorstelbaar. Vandaag naar een conferentie geweest, Global Meet on Sustainable Development in Dhaka University. Veel media mensen, de minister van informatie was er, studenten, professors en NGO directies. Ik was spreker in een parallelsessie en heb een verhaal verteld over het oprichten van zuivel coöperaties en het formeren van groepen groentetelers. Een goed project van VSO, uitgevoerd vorig jaar in Rangpur in het noord westen en in Khagrachari in het zuidoosten. Even mooie gelegenheid om VSO Bangladesh te promoten.

Wednesday we travelled back to Dhaka for some meetings but mainly for our VSO Bangladesh Annual Conference, all volunteers will be there and everyone looks forward to this. During our bus trip we passed in Savar the location of the collapsed garment factory, they have counted now 1128 victims, unbelievable. Today I visited a conference, Global Meet on Sustainable Development at Dhaka University. Much media people, the Minister of Information were there, students, professors and NGO representatives. I was speaker in a parallel session and presented a story about formation of dairy cooperatives and farmer groups. A nice project of VSOB carried out last year in Rangpur, in North West and Khagrachari in South East. A nice opportunity to promote VSO Bangladesh

Dutch-English
Ik ben sinds een paar dagen weer terug in Chitalmari. Het klinkt gek maar het was een hartelijk thuiskomen, iedereen blij dat ik weer terug was. Tijdens mijn 3 weken afwezigheid is het landschap totaal veranderd. Toen ik wegging op 10 mei was iedereen rijst aan het oogsten en dorsen zo nu en dan onderbroken door een flinke onweersbui. In de weken daarna is er veel regen gevallen zo’n 400 mm en de gemaaide rijstvelden staan nu allemaal onder water, de nieuw uitgezette vissen en garnalen hebben de ruimte gekregen om op te groeien. De regentijd is dat jaar een paar weken eerder begonnen dan normaal en de boeren moeten veel moeite doen om hun rijst en stro droog te krijgen tussen de buien door. Op de mark word veel zeil en plastic verkocht. Het is ook een enorme modderboel geworden op de boeren erven en de onverharde wegen, vaak zijn ze bijna onbegaanbaar. De Bangladeshi houden niet van de regen,maar ze weten heel goed dat dit het begin van het groente seizoen betekent. Iedereen is op de dijkjes bezig met het planten van komkommer, augurken, pompoenen,sla, spinazie etc. In de maanden juni-juli –augustus en september valt hier in het zuidwesten zo’n 1800 mm regen, dat is ruim 2 x meer dan in Nederland het hele jaar ! In de zelfde periode komt ook het smeltwater vanuit de Himalaya naar Bangladesh. We zullen zien wat dit allemaal voor gevolgen heeft. De bouw van de oesterzwammen schuur heeft door de regen in ieder geval al flink vertraging opgelopen, zeker 3 weken. Gelukkig is de betonnen fundering nu klaar en als we een paar redelijk droge dagen krijgen kan het goed opschieten, we hopen nu medio juni klaar te zijn. Sankhar en Kamolis, 2 jonge boeren uit Umajuri ,zijn 3 dagen naar een mushroom praktijk training in Khulna geweest en kwamen gisteren enthousiast terug, een goed begin. Als alles normaal verloopt kunnen we medio juli beginnen met oogsten van de eerste batch van 1500 substraat zakken. Het wordt spannend.

Since a couple of days I am back in Chitalmari. It sounds strange but it was a warm homecoming, everybody was glad I returned back .During my 3 weeks absence the landscape has been totally changed. When I left 10 May the farmers were busy to get the rice from the field interrupted by thunderstorms. In the next few weeks there was a lot of rain , about 400 mm , the harvested rice fields all of them are totally under water, the young fish and shrimps got a lot of space to grow up. The rainy season has been started a couple of weeks earlier than normal and the farmers work hard to dry their rice and straw during the short dry periods. At the market they sell a lot of plastic sheets. Around the farmhouses and unpaved roads is a mud festival, often hardly possible to pass. The Bangladeshi don’t like the rain but everyone knows this is essential for the new vegetables season. On the dikes they are busy planting cucumber, pumpkin, lettuce ,spinach etc. During June, July, August and September there is an average rainfall in the Southwest of about 1800 mm. That’s a bit more than 2 times the yearly rainfall in the Netherlands ! In the same period the water melts from the Himalaya mountains and flows to Bangladesh. We will see how this will be managed. The construction of the oyster mushroom farm has been delayed by the rain at last 3 weeks. Fortunately the concrete foundation has been finished so if we get a couple of dry days we will be able to speed up and finish around mid June. Sankhar en Kamolis , 2 young farmers from Umajuri returned full of enthusiasm from a 3 days mushroom training in Khulna, a good start. According our schedule we will start harvesting the first batch of 1500 substrate bags mid July. It is quite exciting.